Hellempie in de mode?

‘Hellempie’ doet me direct denken aan de enorme carnavalskraker van Andre van Duin ‘Willempie’ uit januari 1976, waarbij hij, rijdend op een solex een knalgele helm draagt. Die hit was een klein jaar nadat de helmplicht voor brommers verplicht was gesteld. In 1940 kwam de eerste brommer op de markt. Het heeft dus 35 jaar geduurd voordat een helm verplicht werd gesteld. Ondertussen lieten de statistieken zien dat 60 procent van de brommerrijders al zo verstandig was om een helm te dragen. Gelukkig, want ik heb vanaf 1967 een paar jaar brommer gereden zonder helm, dus de helmplicht trof mij toen niet.

In 1930 werd in het laboratorium van Philips de eerste elektrische fiets ontwikkeld, maar die is nooit op de markt gekomen. Het probleem was het type accu, te zwaar en te beperkt in bereik. In 1998 pas was Sparta de eerste tweewielerfabrikant die de elektrische fiets groot aanpakte. Nu ruim 28 jaar later zijn elektrische fietsen een gewoon goed en daar is de ‘dikke’ elektrische fiets nog bij gekomen. Die verdrijft de gewone fietsen naar de achtergrond, althans dat lijkt zo, want niet-elektrische fietsen worden nog volop verkocht.

Niemand noemt zijn fiets met elektrische trapondersteuning een elektrische fiets, maar een e-bike, maar eigenlijk zouden we het moeten hebben over een pedelec, want volgens de Europese regelgeving zijn e-bikes geen elektrische fietsen met trapondersteuning, maar tweewielers met een elektromotor waarbij je niet hoeft te trappen. Een fatbike is formeel ook een fiets met elektrische trapondersteuning, alleen heeft die dikke banden en is wat lager. Deze fietsen hebben allemaal een limiet voor de elektromotor van 250 Watt en een snelheidslimiet van 25 kilometer per uur. Je hebt dan ook nog speed-pedelecs en daarmee mag je tot 45 kilometer per uur rijden. Een speed-pedelec valt onder de wet voor bromfietsen en dus hebben bestuurders een bromfietsrijbewijs nodig, moeten verzekerd zijn (blauwkentekenplaatje) en is een hellempie verplicht.

Alle formele termen op een stokje, vanaf nu heb ik het gemakshalve over een e-bike en fatbike, dus de elektrische fietsen waarvoor je geen rijbewijs nodig hebt en je geen hellempie hoeft te dragen, althans nog niet. Over dat laatste is in Nederland nu de discussie volop gaande. Moeten e-bikers en fatbikers een helm gaan dragen? Nou, van mij mag het. Zeker jonge fatbikers, die vaak veel harder rijden dan 25 kilometer, zouden verplicht een helm moeten dragen. Ik heb er nog nooit één met een helm op zien fatbiken. Het wordt nog een uitdaging om ze zover te krijgen en als het niet vrijwillig gaat dan maar door wetgeving. Maar goed, dan moeten de, over het algemeen, wat oudere e-bikers ook een helm gaan dragen. Uit eigen waarneming heb ik kunnen constateren, dat steeds meer e-bikers al een helm dragen. Ikzelf doe dat al jaren. In het begin schaam je je nog een beetje, maar dat gaat snel over. Zag je jaren geleden hier in Zeeland fietsers met een helm op, dan kon je er gif op innemen dat het toeristen uit Duitsland waren.

Ik kan me overigens goed voorstellen dat over enkele jaren voor e-bikers en fatbikers de helm wettelijk verplicht gaat worden. Dat is zeker geen overbodige luxe, want het aantal fietsongelukken blijft elk jaar maar stijgen. Vorig jaar meldden 81.000 mensen zich bij de eerste hulp. Tegelijkertijd lijkt de nationale fietshelm-allergie iets af te nemen. Het dragen van een helm kan de (soms blijvende) schade aanzienlijk verkleinen: bij een ongeval neemt de kans op ernstig hoofdletsel tot wel 60 procent af. Dus met z’n allen aan de fietshelm is mijn advies. Als je een goede helm hebt zit deze gewoon lekker. Dus koop ‘m niet online, maar ga passen, net zoals je bijvoorbeeld bij (wandel)schoenen zou moeten doen. Zonder het riempje moet de helm goed blijven zitten. Kijk dan ook direct even aan de binnenzijde van de helm of daar de Europese norm EN1078 staat vermeld, zodat de helm aan de keuringseis voldoet. Dat betekent overigens dat het een slecht idee is om een helm in een Chinese webshop te kopen. Helemaal niet nodig want er bestaat geen verschil tussen goedkope exemplaren in de snuffelbakken van de Lidl of Aldi en een dure bij de fietsenspeciaalzaak. Ze hebben allemaal de veiligheidsproeven doorstaan. Een fietshelm koop je overigens nooit tweedehands en moet je na een valpartij sowieso vervangen.

Blijft de keuze koop ik een goedkope of een dure helm. Een duurdere helm is over het algemeen wat lichter en betaal je voor extra features zoals insectengaas, ventilatie of een vizier. Het design kan ook een keuze zijn, zo kan je een Spaans design kopen, een helm die je kunt inklappen tot een compact pakketje. Maar er zijn ook helmen met bluetooth om handsfree te bellen, te navigeren of een podcast te luisteren, verlichting met automatisch remlicht en een verlichtingssysteem met richtingaanwijzer, want je hand uitsteken is zó 1970. Je hebt trouwens ook een helm in de vorm van een zonnehoed of cap.

Kortom in de toekomst wordt het nog een modedingetje dat hellempie. Voor de prijs hoef je het niet te laten, doe het dan maar voor je eigen veiligheid.